صعود به قله سنبران
برنامه صعود به ارتفاعات اشتران کوه به (ویژه قله سنگبران )به تاریخ (۹و۱۰ مهرماه ۱۴۰۴) توسط گروه کوهنوردی راه آهن تهران وشعبات در شهر های قید شده .
اشتران کوه مشهور به آلپ ایران، بلندترین نقطه استان لرستان، رشتهکوهی در شرق استان لرستان، واقع در جنوب شرقی دورود تا شمال غربی الیگودرز و یکی از بلندترین رشتهکوههای زاگرس است.بلندترین قله این رشتهکوه به نام سنبران به ارتفاع ۴۱۵۰ متر است و یکی از ۱۵۱۵ قله بسیار برجسته جهان بهشمار میرود.
این رشتهکوه سرچشمه یکی از سرشاخههای اصلی رود دز به نام ماربره است که در دوره کوهزایی آلپی جدید ایجاد شدهاست. این کوه از جمله کوههای جوان میباشد که در حدود ۳۰ میلیون سال پیش ایجاد شدهاست.
قلههای بلند و پر برف، درههای ژرف و طولانی، رودهای دائمی، پوشش گیاهی و جانوری بسیار متنوع، روستاهای کوهپایهای از جمله ویژگیهای اشترانکوه میباشد که به سبب بلندی در شعاع ۱۰۰ کیلومتری به خوبی پیدا است. گفته میشود نام آن به سبب وجود قلههای ۸ گانه که برخی از آنها بلندتر از ۴۰۰۰ متر میباشد و مانند کاروانی از شتر به ردیف قرار گرفته، به شترکوه یا اشترانکوه معروف گشتهاست.
قلههای مهم آن از شمال باختری به جنوب خاوری اینهاست: چال میشان، گلگل، گلگهر، سن بران، کوله لایو، میرزایی، فیالسون، لگه، سراب شاه تخت، سوزنی مهرجمال، پیاره دره تخت، پیاره کمندان، ازنادر و کولهجنو.
در ارتفاعات اشترانکوه درههایی یخچالی وجود دارد که در اصطلاح محلی به آنها چال میگویند. از جمله این چالها میتوان از چال میشان، چال کبود، چال بران، چال فیالسون، چال شاهتخت، چال پیارو و چال همایون نام برد.
رودهای کوچک بسیاری از این قلهها سرچشمه میگیرند که ماربره، گهررود، دره دایی و دره دزدان از آن جملهاند. دریاچه گهر معروف به نگین اشترانکوه در یکی از دامنههای جنوب باختری و در دره گهررود قرار دارد.
دریاچه گهر که یکی از مناطق گردشگری ایران محسوب میشود در دامنهٔجنوبی این رشته کوه قرار دارد؛ که به نگین زاگرس معروف است.
دامنههای اشترانکوه از دیرباز محل استقرار برخی طوایف لر بودهاست.
مراتع دامنههای اشترانکوه مورد استفاده عشایر این ناحیه است و دارای جاذبههای طبیعی بسیاری است.
این رشته کوه در حدود سال ۱۳۴۰ از لحاظ گونههای جانوری و گیاهی جزء مناطق حفاظت شده قرار گرفت و در سال ۱۳۴۸ جزء محیط زیست جهانی قرار گرفت. از گونههای جانوری آن میتوان به خرس قهوهای، روباه، کفتار، گراز، گرگ خاکستری، بز کوهی، قوچ، گربه وحشی، گربه جنگلی، سنجاب درختی، مار قیطانی و افعی و از پرندگان میتوان به عقاب، کبک، جغد، اردک و شاهین اشاره نمود که همگی تحت حفاظت محیط زیست میباشند.
در اشترانکوه پسته کوهی به فراوانی یافت میشود و پوشش گیاهی متنوع آن اعم از گون، ریواس و استپها در شیب ملایم بعضی نقاط و گلهای طبیعی و خودرو محل مناسبی برای جانوران ساکن در اشترانکوهاست که در آن زاد و ولد کرده و از آنان تغذیه میکنند.
اشترانکوه پذیرای کوهنوردان و گردشگران و زمینشناسانی از اقصی نقاط کشور و خارج از کشور بوده که برای تفریح و ورزش و پژوهش علمی مراجعه نمودهاند.
منطقه حفاظتشده اشترانکوه یکی از مناطق حفاظتشده ایران است که علاوه بر دریاچه گهر، تونل برفی، چشمه قلقل و دره تخت را نیز شامل میشود؛ این منطقه ۹۸ هزار هکتار وسعت دارد و یکی از مهمترین منابع طبیعی ایران بهشمار میآید
با هماهنگی قبلی با مناطق تهران ،اراک و ارستان مقرر شد اولین برنامه پاییز یکی از برنامه های شاخص باشد و قله سنبران بام لرستان از رشته کوه اشتران کوه ( آلپ ایران) انتخاب شد .
برنامه باحضور ۹ نفر از همکاران تهران ،اراک و لرستان و باهمراهی مربی گرامی و هیمالیانورد آقای عابدی ، روز ۵ شنبه ۹مهر ۱۴۰۴ ساعت ۱۴ از روستای زیبا وسرسبز طیان شروع شد
از قرارگاه درحال احداث طیان با سرقدمی آقای عابدی ،هوا خنک و شوق صعود به بلندترین قله اشتران کوه لذت پیمایش را چند برابر کرده بود ، در طول مسیر آقای عابدی از خاطرات و مسایل فنی صعود به سنبران ، صعود های زمستانی که به قلل اشتران کوه داشتند توضیحاتی دادند.
خوشبخت: در ساعت ۱۷ و نزدیک به تاریکی هوا به شیب زیاد زیر پناهگاه گل گل رسیدیم ، و ساعت ۱۸ به پناهگاه سنگی گل گل با مساحت تقریبی ۴۰ متر مربع و ۲ سرویس بهداشتی که در نزدیکی پناهگاه بود و چشمه گل گل با فاصله حدود ۲۵ متری پناهگاه با میله فلزی ۴متری مشخص شده بود، رسیدیم
در پناهگاه کسی نبود مستقر شدیم و کم کم چند گروه اضافه شدند .پس از صرف شام مقرر شد فردا ساعت ۴ صعود به قله شروع شود.
ساعت ۳:۳۰ همگی بیدار شدیم و ساعت ۴ صبح بعد از جمع کردن وسایل و برداشتن آب از چشمه ( چشمه گل کل آخرین آب تا قله است ) ساعت ۴ صبح برنامه با سرقدمی آقای عابدی شروع شد ، هوا خنک بود ، بعد از ۳۰ دقیقه با رسیدن به ابتدای مسیر معروف به گرده ماهی وسایل اضافی را بارگذاری کردیم ،( البته گرده ماهی مگه تمام میشد، گرده ماهی بصورت یک برآمدگی است که در وسط دو دره کناری قرار داشته و از پناهگاه گل گل تا چال کبود ادامه دارد) شیب گرده ماهی لحظه به لحظه و قدم به قدم بیشتر می شد ، بعد از ۲ ساعت پیمایش به سنگ مثقال معروف در مسیر گرده ماهی رسیدیم ، هوا کم کمروشن شده بود ، پس از استراحتی کوتاه در مسیر صعود، شیب زیر چال کبود زیاد بود و بالاخره ساعت ۷ صبح به پناهگاه فلزی قرمز رنگ و ۱۲ متری چال کبود رسیدیم بعلت شلوغی داخل مجبور شدیم با توجه به اینکه هوا نسبتا سرد و باد می وزید بیرون از پناهگاه صبحانه ای مختصر بخوریم ، چشم انداز منطقه که از شرق تا جنوب و غرب با قله های گل گل ، گل گهر و سنبران احاطه شده بود . مسیر صعود به قله گل گل از سمت راست پناهگاه ( غرب ) و مسیر صعود سنبران از سمت چپ ( شرق ) بود ، البته مسیر جنوب شرقی ( قیف ) نیز مسیر صعود است که بعلت شیب زیاد و در صورت وجود کوهنوردان بر روی قله و احتمال ریزش سنگ خطرناک است.
ساعت ۸ از مسیر صعود سمت چپ و مسیر تیغه ها صعود به قله شروع شد ، با عبور از مسیر شن اسکی به ابتدای تیغه ها رسیدیم ، با راهنمایی مربی مسیر خط الراس تیغه ها که اکثرا دست به سنگ بود تمام شد و ساعت ۱۰ به قله زیبای سنبران رسیدیم . چشم انداز و منظره روی قله ( دریاچه زیبای گهر ، خط الراس اشتران کوه و..) وصف ناپذیر بود . بعد از یک ساعت استراحت و گرفتن عکس یادگاری ساعت ۱۱ از مسیر قیف که شیب زیادی داشت به پایین حرکت و در ساعت ۱۲ به پناهگاه چال کبود رسیدیم.
نکته :در مسیر برگشت از قله، به تیمی متشکل از ۲۰ نفر آقا و خانم از کرج برخوردیم که بسیار نامرتب و جدا از هم ،خسته و بدون تجهیزات در حال صعود به قله بودند بعد متوجه شدیم که در مسیر برگشت باعث سانحه و شکسته شدن پای یکی از ایشان شده .
بعد از صرف نهار ساعت ۱۳ به سمت پناهگاه گل گل حرکت کردیم ، شیب گرده ماهی زیاد بود با اینکه آفتاب مستقیم می تابید ولی خنکی هوا کمی پیمایش را قابل تحمل کرده بود ، بعداز پیمایش طولانی ساعت ۱۵:۱۵ به پناهگاه گل گل رسیدیم ، بعد از استراحت کوتاه در کنار چشمه گل گل صرف ناهار در ساعت ۱۶ به سمت روستای طیان حرکت کردیم، بعلت پیمایش طولانی و خستگی زیاد کنترل حرکت و پاها در اختیار خودمان نبود ، بالاخره بعد از پیمایش طولانی ساعت ۱۸:۳۰ به روستا رسیدیم و به برنامه پایان دادیم .
مسیر دسترسی به قله بسیار طولانی و رفت و برگشت سختی داشت.
نکته ۲: در مسیر برگشت متوجه حضور بالگردی در منطقه شدیم که احتمال دادیم برای همان تیم کرجی آمده باشند و همین طور بود چون بعد از چند بار حرکت بر فراز قلل اشترانکوه بالاخره در منطقه چال کبود به زمین نشت بعد از ۵ دقیقه به یکباره متوجه دود غلیظی در منطقه چال کبود شدیم که متاسفانه از سقوط بالگرد خبر میداد که با کنکاش و تماس اقای عابدی با امداد منطقه مشخص شد اینگونه بوده و تلفات هم داشته است.
درس اخلاقی از این حادثه اینکه با توجه به گسترش کوهنوری می بایست با آموزش و فراگیری نکات اصلی کوهنوردی و طبیعت گردی باشد که باعث اذیت خود و دیگران نشود، از رعایت احترام و آرامش اهالی روستا ها و مردم بومی مناطق ، حفظ محیط زیست تا بدرد سر نینداختن افرادی برای کمک رسانی به کسانیکه بدون تجربه و بدون اطلاع به کوهنوردی میپردازند
انجمن کوه نوردی کارگران استان تهران